» Actueel » Agenda 

zo 27 januari 2019

Janskerk: Russische vesper

Locatie: 
 Janskerkhof 26 (Binnenstad)
Tijdstip: 
 17.00 uur (deuren open vanaf 16.30 uur)
Prijs: 
 toegang gratis / vrijwillige bijdrage

Schola Davidica zingt haar jaarlijkse Russische vesper

In de ‘Choral Evensong’ van zondag 27 januari 2019 zwijgt
in de Janskerk het orgel. Dan zingt de Schola Davidica haar
jaarlijkse Russische Vesper.

Kenmerkend voor de Russische kerkmuziek is dat het een
enorm en direct beroep doet op de luisteraar. Je kunt deze
muziek niet aanhoren zonder geraakt te worden door de
eenvoud en directheid, maar ook de diepte die letterlijk en
figuurlijk in deze muziek zit.
 

Kerkzang zonder orgel

In een Russisch Orthodoxe Kerk zul je dus geen kerkorgel
aantreffen. De hele kerkdienst, de ‘Goddelijke Liturgie’, wordt
omlijst met liederen die zonder begeleiding worden gezongen.
In de oude westerse kerk werd trouwens vroeger ook alleen
a capella gezongen, denk maar aan het Gregoriaans in de
Rooms Katholieke Kerk.

De liturgie van de Oosters Orthodoxe kerk is ontstaan in
Byzantium, dat later Constantinopel ging heten, het huidige
Istanbul. De liederen worden in de landstaal gezongen,
voor de Russisch-Orthodoxe kerk is dat het kerkslavisch.
 

Oorsprong

De oorsprong van de Russische kerkmuziek ligt in de
Griekse en Bulgaarse zang en daaruit is de ‘znamennyj
zang’ ontstaan, een systeem, vergelijkbaar met het
Gregoriaans in het westen, van melodieën die acht
tonen bevatten.

In de zeventiende eeuw drongen vanuit Polen en
Oekraïne westers invloeden in Rusland binnen en nog
wat later nodigde de tsaar westerse kunstenaars en
componisten uit Italië, Frankrijk en Duitsland uit om
werken in het Russisch te schrijven. Russische
componisten als Berezovski en Bortnianski zijn door
hen beïnvloed.
 

Verlangen

In de negentiende eeuw komt het verlangen op om
weer terug te keren naar de eigen wortels en Russische
melodieën. Tsjaikowski, Kastalski en Chesnokov hebben
de oude Russische muziek op een eigen manier verwerkt
en het hoogtepunt van deze eigen Russische kerkmuziek
zijn de ‘Goddelijke liturgie van Johannes Chrysostomus’
(opus 31 uit 1910) en de ‘Nacht-officie’ (Vespers, opus 37
uit 1915) van Sergej Rachmaninov (1873-1943).

Beide werken schreef hij in een zeer korte wijd en hij was
zeer aan deze composities gehecht. Hij heeft laten vast-
leggen dat het Nunc dimittis, deel 5 uit de vespers, bij zijn
begrafenis werd uitgevoerd.
 

Indrukwekkend

In de Russische Vesper van 27 januari zingt de Schola
Davidica een aantal delen uit deze indrukwekkende
composities van Rachmaninov: ‘Priidite’, de Kleine en
de Grote Litanie, Magnificat (‘Velicit dushe moja’) en
Nunc dimittis (‘Nynje otpoeshchajesi’) en ‘Izhe Cheruvimi’.
Stuk voor stuk meesterwerken die veel van een koor
vragen, maar een diepe indruk achterlaten bij de luisteraars.

Daarnaast zingt het koor een ‘Alliluya’ van Aleksander
Gretchaninov (1864-1956), ‘Otche nash’ (Onze Vader)
van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840-1893) en een ‘Alliluya’
uit Oekraïne.
 

Bijzonder werk

Een bijzonder werk dat het koor zingt is ‘Da ispravitsia’
(psalm 141, ‘Laat mijn gebed als wierook opstijgen’)
van Pavel Chesnokov (1877-1944). Deze tekst is heel
tekenend voor de Russische liturgie die doordrenkt is
van de eeuwig doorgaande lofprijzing, aanbidding en
gebed.

Het is geschreven voor een alt-solo, maar de Schola
Davidica zal het uitvoeren met de bas Philip Barkhudarov.
Hij komt oorspronkelijk uit Moskou, maar groeide op in
de VS. Hij heeft een bachelor in natuurkunde, een master
in computerwetenschappen, en studeerde aan het
Utrechts conservatorium.
 

Gast-dirigent

De Schola Davidica staat deze keer onder leiding van
gast-dirigent Rob Vermeulen die zich in de jaren ’90
van de vorige eeuw heeft ingezet heeft om werken van
Russische componisten in Nederland uit te voeren.

Rob heeft dus veel ervaring met Russische koormuziek,
naast al de andere werken die hij dirigeert. Hij is al meer
dan 25 jaar dirigent van het Wageningse Musica Vocale
en het Oost-Nederlands Kamerkoor. Hij doceert koor-
directie in Utrecht en Arnhem.

Kom ook op 27 januari naar deze bijzondere Russische 
Vesper van de Schola Davidica in de Janskerk en laat je 
raken door de indrukwekkende klanken van de Russische
kerkmuziek.

 

Meer informatie

op scholadavidica.nl > russische-vesper

terug